• 24-04-2017 07:32:51 PM

TPHCM: Nếu cấm xe gắn máy, dân sẽ đi lại bằng gì?

  • Hạn chế dần, rồi tiến tới cấm hẳn và loại bỏ hẳn xe gắn máy ra khỏi hệ thống giao thông thì mới giải quyết được nạn kẹt xe của TPHCM. Bởi tổng thiệt hại về mặt kinh tế do xe gắn máy gây ra mỗi năm cho thành phố ước tính khoảng 6 tỉ USD.


(Hình ảnh mang tính chất minh họa)

Tuy nhiên, bằng cách nào để loại bỏ xe máy một cách hiệu quả và khi loại bỏ xe gắn máy thì người dân đi lại bằng phương tiện gì? Đó là một vấn đề được đặt ra tại hội thảo “Kiểm soát nhu cầu sử dụng xe cá nhân trên địa bàn TPHCM - thực trạng và giải pháp” do Sở GTVT TPHCM và Hội Liên hiệp khoa học kỹ thuật TPHCM phối hợp tổ chức ngày 20.4. Xe máy gây thiệt hại cho TPHCM mỗi năm khoảng 6 tỉ USD PGS-TS Phạm Xuân Mai (người có nhiều năm nghiên cứu về giao thông tại TPHCM), đã không ngần ngại đề xuất, TPHCM phải sớm hạn chế rồi cấm hẳn và loại bỏ xe gắn máy ra khỏi hệ thống giao thông TPHCM. Bởi lẽ, theo ông Phạm Xuân Mai, với số lượng xe gắn máy khoảng 7,5 triệu chiếc, TPHCM là địa phương có lượng xe máy cao nhất thế giới (trung bình có 910 xe máy/1.000 dân). Trong khi đó, con số này ở Hà Nội là 653, ở Bangkok (Thái Lan) 265, ở Dehli (Ấn Độ) 175 và Jakarta (Indonesia) 160. Với quỹ mặt đường hiện nay của TPHCM khoảng 26 triệu m2 không đủ khả năng để chứa 75 - 80% lượng xe máy hoạt động với tốc độ cho phép. “Xe máy chiếm diện tích khi di chuyển là 12m2/xe, vì vậy với số xe hiện nay thì TPHCM cần 91,2 triệu m2 mặt đường, gấp 3,5 diện tích mặt đường hiện có” - ông Phạm Xuân Mai nói. Tuy nhiên điều khiến các đại biểu giật mình là theo tính toán của ông Phạm Xuân Mai, tổng thiệt hại về mặt kinh tế do xe máy gây ra hằng năm là hơn 6,1 tỉ USD, chiếm 13,4% GDP của TPHCM - làm kéo lùi sự phát triển 7 - 8%... Hơn thế, ngoài gây ùn tắc giao thông, xe gắn máy cũng là tác nhân chính khiến số lượng người chết vì tai nạn giao thông tăng cao hằng năm (71% số vụ tai nạn giao thông liên quan đến xe gắn máy va chạm nhau, va chạm các loại phương tiện khác…). “Thành phố phải làm một cú đột phá, một cuộc cách mạng về giao thông mới thay đổi được bộ mặt giao thông của thành phố. Đột phá đó là không cách nào khác phải cấm hẳn xe gắn máy” - ông Phạm Xuân Mai nói. Đồng quan điểm, TS kinh tế Lương Hoài Nam cũng cho rằng, sự bùng nổ xe máy ở Việt Nam là do thất bại của chính quyền trong việc phát triển giao thông công cộng (GTCC). Hạn chế xe gắn máy bằng giải pháp kinh tế Theo TS Lương Hoài Nam, TPHCM cần sớm có chủ trương tổng quát về lộ trình hạn chế và tiến tới loại bỏ hoàn toàn xe máy khỏi giao thông đô thị như Hà Nội đã có. Trên cơ sở đó, xây dựng đề án chi tiết, đưa ra lấy ý kiến của giới chuyên môn và người dân trước khi phê duyệt. Nếu lấy xe buýt là GTCC chủ lực thì lộ trình hạn chế và tiến tới loại bỏ xe máy dài tối đa 15 năm, thậm chí chỉ cần 10 năm. Còn thạc sĩ Lê Trung Tính - Chủ tịch Hiệp hội Vận tải hành khách liên tỉnh và du lịch TPHCM, cho rằng, hạn chế xe cá nhân không nên áp dụng bằng biện pháp hành chính (tức là cấm đoán), mà thay vào đó nên áp dụng các giải pháp kinh tế. Theo đó, có thể hạn chế từng bước, trước mắt là xe 2 bánh, sau đó là xe ôtô hoặc mạnh hơn nữa là hạn chế cùng lúc cả hai loại phương tiện này. Cũng đề cập đến giải pháp kinh tế, ông Phạm Xuân Mai đưa ra ý kiến, thành phố có thể hạn chế đến mức 60% xe máy hoạt động trên đường bằng cách triển khai thu phí, hạn chế xe máy vào khu trung tâm (thu phí tiền giữ xe cao lên). Bên cạnh đó, các loại xe gắn máy phải đóng một loại phí định kỳ kiểm tra độ phát thải tại các trạm đăng kiểm, giảm hoặc ngừng nguồn sản xuất xe gắn máy. Cấm xe gắn máy, dân đi bằng gì? Ngày 20.4, PV cũng tham khảo ý kiến một số người dân và được biết, với điều kiện giao thông của thành phố hiện nay, nếu không đi lại bằng xe gắn máy thì đi bằng gì, trong khi hệ thống xe buýt của thành phố hiện nay còn quá tệ, chưa thuận tiện. Ông Nguyễn Văn Cường (nhà đường Nguyễn Thị Định, Q.2, đang làm việc tại đường Trương Định, Q.3), bức xúc nói: “Người lao động chúng tôi cũng đâu muốn đi lại bằng xe gắn máy. Nhưng vì xe buýt hiện nay quá bất tiện, luồng tuyến không hợp lý nên đành phải chọn xe gắn máy”. Nhiều ý kiến chuyên gia cũng đồng tình cấm xe gắn máy, song muốn vậy thì điều thành phố cần phải làm song song hoặc đi trước một bước là có phương tiện công cộng thật thuận tiện để thay thế khi cấm xe gắn máy. “TPHCM không thể hạn chế xe gắn máy nếu người dân không có phương tiện để thay thế đó là GTCC” - một chuyên gia nói. Theo PGS-TS Phạm Xuân Mai và TS Lương Hoài Nam, TP cần mạnh dạn thay đổi hoàn toàn hệ thống và quản lý điều hành xe buýt hiện nay sang hình thức các tập đoàn tư nhân. Từ đó sẽ dẫn đến sự thay đổi một loạt các hoạt động xe buýt như: Mạng lưới, luồng tuyến, dịch vụ, vé thông minh, minh bạch... thu hút hành khách.